TUA'nın 2027-2029 bütçesi 20 milyar 18 milyon 108 bin lira olarak öngörüldü

??????

ZEYNEP DUYAR

- Türkiye Uzay Ajansı (TUA) için 2027-2029 döneminde, toplam 20 milyar 18 milyon 108 bin liralık bütçe planlanıyor.AA muhabirinin, TUA'nın 2027 yılı bütçe teklifinden yaptığı derlemeye göre, Ajansın faaliyetleriyle uzay ve havacılık teknolojilerinde dışa bağımlılığın azaltılması, uluslararası rekabet gücünün artırılması, bilimsel ve teknolojik altyapı ile insan kaynağının geliştirilmesi amaçlanıyor.Türkiye'nin Milli Uzay Programı'nda Ay Araştırma Programı, yerli uydu geliştirme, bölgesel konumlama ve zamanlama sistemi, uzaya erişim ve uzay limanı gibi hedefler yer alıyor.

Bu hedefler doğrultusunda faaliyetlerini sürdüren TUA bütçesinin, 2027'de 5 milyar 880 milyon 735 bin lira, 2028'de 6 milyar 746 milyon 34 bin lira ve 2029'da 7 milyar 391 milyon 339 bin lira olması öngörülüyor. Toplamdaki 20 milyar 18 milyon 108 bin liralık bütçenin, 19 milyar 991 milyon 250 bin lirasının Uzay ve Havacılık Programı'na, 26 milyon 858 bin lirasının ise Yönetim ve Destek Programı'na ayrılması planlanıyor.Uzay ve Havacılık Programı kapsamında AR-GE, yenilik ve yüksek teknoloji girişimciliğinin desteklenmesi, uzay sistemleri, araçları ve alt sistemlerinin yurt içinde tasarlanması, üretilmesi, entegre edilmesi ve test faaliyetlerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.

Astronomi ve uzay bilimleriyle ilgili çalışmaların, gözlem ve ölçüm sistemi teknolojilerinin geliştirilmesinin ve uzayın keşfine yönelik araştırmaların desteklenmesi de faaliyetler arasında bulunuyor.Ay'a sert iniş projesinde 2027 hedefiMilli Uzay Programı çerçevesinde, Ay'a Sert İniş hedefi bulunuyor. Bu kapsamda,

TÜBİTAK UZAY

yürütücülüğünde geliştirilen Ay Uzay Aracı'nın, 2027'de fırlatılması planlanıyor. Görev kapsamında, Ay yörüngesinde bilimsel araştırmalar yapılması, ardından uzay aracının yerli hibrit itki sistemi kullanılarak kontrollü manevralarla Ay yüzeyine ulaştırılması öngörülüyor.Uzaya erişim ve uzay limanı hedefi çerçevesinde, bağımsız uzaya erişimi sağlayacak roket teknolojilerinin geliştirilmesi ve Türkiye'nin kullanabileceği bir uzay limanı kurulması amaçlanıyor.Bu doğrultuda, Somali'de uzay limanı inşa edilirken, Türkiye'nin kendi uydularını yerli fırlatma sistemleriyle uzaya gönderebilmesi hedefleniyor.

Söz konusu altyapıyla, uluslararası fırlatma taleplerine de hizmet sunulması öngörülüyor.Füzyon teknolojisi ve uzay havası için merkezlerTUA'nın performans hedefleri arasında, derin uzay çalışmalarındaki itki sistemlerinde kullanılmak üzere, füzyon teknolojisinin geliştirilmesi amacıyla kurulacak AR-GE merkezi de yer alıyor.UZDES (Uzay Destek Sistemleri Uygulama ve Araştırma Merkezi) olarak belirtilen merkezin tamamlanma oranının 2027'de yüzde 60'a, 2028'de yüzde 80'e ve 2029'da yüzde 100'e ulaşması hedefleniyor.Uzay havasındaki değişimlerin etkilerini izlemek ve modellemek üzere kurulacak Uzay Havası Uygulama Merkezi'nin aynı dönemde sırasıyla yüzde 10, yüzde 20 ve yüzde 40 tamamlanması planlanıyor.